vogelgriep kippen voorkomen
Vogelgriep - Pluimvee

Vogelgriep bij kippen herkennen en voorkomen

Sinds 16 oktober 2025 geldt er in heel Nederland een landelijke ophok- en afschermplicht.

De WHO adviseert om strikte biosecuritymaatregelen te nemen en stalhygiëne te verbeteren om je kippen te beschermen. Door alle tekenen van vogelgriep snel te melden, staan we samen voor een veilige pluimveesector.

Virus bird flu symbol

Wat is vogelgriep en wat veroorzaakt het?

Vogelgriep, ook bekend als Aviaire influenza, wordt veroorzaakt door het influenza A-virus en treft alle vogels. Er zijn laagpathogene (LPAI) en hoogpathogene (HPAI) soorten vogelgriep. De subtypes zijn afhankelijk van hemagglutinine (H1-H16) en neuraminidase (N1-N9).

De laagpathogene vogelgriep (LPAI) maakt vogels licht ziek of niet ziek. Daarentegen veroorzaakt de hoogpathogene HPAI (H5, H7) ernstige schade aan inwendige organen. Dit leidt tot een sterftecijfer van 90% tot 100% binnen 48 uur bij kippen.

Hoe verspreidt de vogelgriep zich?

De verspreiding van vogelgriep vindt voornamelijk plaats via trekvogels. Geïnfecteerde vogels verspreiden het virus via luchtwegen, oogvocht en mest.

Pluimvee raakt geïnfecteerd door direct contact met besmette vogels, maar ook door:

  • Bezoekers die vogelgriep bij zich dragen
  • Besmette mest
  • Besmette materialen zoals schoeisel, kleding, kratten en gereedschap
  • Besmet transportmiddelen of voertuigen
  • Stof uit een besmette stal of uit de omgeving (die door de lucht wordt verspreid).
  • Ongedierte dat de ziekte draagt
  • Besmet voer en water
Chicken avian influenza spreads bird flu transmission

Symptomen van vogelgriep bij kippen

Als een dier besmet is met de milde variant vogelgriep (LPAI) dan zien we dat het minder eieren legt en moeite krijgt met ademhalen. Als een dier eenmaal besmet is met de gevaarlijke variant (HPAI) worden de symptomen zichtbaar binnen enkele uren tot 3 dagen na besmetting. Je herkent vogelgriep bij kippen aan de volgende symptomen:

Symptoms of chickens with numbers
  1. Plotselinge zeer hoge uitval
  2. Zwelling van kop en nek
  3. Sloomheid (moeite met lopen)
  4. Weefselnecrose
  5. Bloedingen in poten, kam en lellen
  6. Moeite met ademhalen
  7. Vermindering van eiproductie
  8. Snotterig
  9. Natterige, bloederige of groene mest
  10. Ruw verenkleed

Biosecuritymaatregelen tegen vogelgriep

Het implementeren van duidelijke hygiëneprotocollen voor bezoekers, voertuigen, voer en goederen die het erf betreden zijn belangrijk om vogelgriep te voorkomen.

Wanneer er een vaccin beschikbaar is voor vogelgriep, maak hier gebruik van. Momenteel zijn er twee vaccins zijn effectief tegen de verspreiding van vogelgriep. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Lees meer

De 5 stappen om vogelgriep bij kippen te voorkomen

Maak je pluimveestal brandschoon
Stap 1

Maak je pluimveestal brandschoon

Door het nemen van hygiënemaatregelen verklein je de kans dat ziekteverwekkers overleven. Start onmiddellijk met een reinigings- en desinfectieprotocol voor alle voertuigen, gereedschappen en apparatuur die je erf betreden. Reiniging en desinfectie vormen het belangrijkste wapen dat pluimveehouders hebben om een vogelgriepuitbraak te voorkomen.How to clean and disinfect a poultry barn
Voorkom verspreiding met een kleursysteem
Stap 2

Voorkom verspreiding met een kleursysteem

Gebruik verschillende kleuren voor gereedschap, apparatuur en kleding voorkomen kruisbesmetting tussen locaties of stallen. Als vogelgriep wordt vastgesteld in één stal, zorgt deze praktijk ervoor dat het alleen binnen die stal blijft, waardoor insluiting gemakkelijker wordt.How to set-up a colour system
Garandeer een veilig bezoek met hygiëneprotocollen
Stap 3

Garandeer een veilig bezoek met hygiëneprotocollen

Ziektes komen een bedrijf binnen (insleep) via personen, voertuigen en materialen. Er zijn verschillende personen die een bedrijf bezoeken: dierenarts, voerleverancier, adviseurs, collega’s, maar ook vrienden en familie. Zij kunnen ziektes bij zich dragen. Op hun kleding, maar ook op materialen of bijvoorbeeld een vrachtwagen. Stel een hygiëneprotocol op voor elk persoon die het erf betreedt.Een hygiëneprotocol voor bezoekers opstellen
Zorg voor veilig drinkwater
Stap 4

Zorg voor veilig drinkwater

Schoon drinkwater is essentieel om de gezondheid van je pluimvee te waarborgen. Door de waterleidingen regelmatig schoon te maken en te desinfecteren, voorkom je dat aviaire influenza in het drinkwatersysteem terechtkomt. Dit is vooral belangrijk wanneer je oppervlaktewater gebruikt, omdat wilde vogels hiermee in contact komen.
Houd wilde vogels en ongedierte op afstand
Stap 5

Houd wilde vogels en ongedierte op afstand

Daarnaast kunnen ziekteverwekkers ook op het bedrijf terechtkomen door direct of indirect contact met ander gevogelte, via stof of mest afkomstig van (wilde) vogels. Ook ongedierte kan ziektes verspreiden van organisatie naar organisatie of binnen hetzelfde bedrijf.Ontdek hoe je effectief ongedierte bestrijdt

Welke laarzen ontsmetting werkt het beste tegen vogelgriep?

Een ontsmettingsbak of ontsmettingsmat bij iedere stal helpt insleep voorkomen. Twee middelen werken hier goed voor: MS MegaDes Kiemkill en MS MegaDes VIR. Beide zijn officieel goedgekeurd; het verschil zit in snelheid en duur van werking.

MS MegaDes Kiemkill werkt vrijwel direct. Ideaal wanneer jij of medewerkers vaak in- en uitlopen en je zeker wilt zijn dat schoeisel meteen schoon is. Ververs regelmatig voor optimale werking. Voorzien van een kleurindicator zodat je ziet of het product nog actief is.

MS MegaDes VIR blijft langer actief. Dat maakt het handig op vaste punten waar minder vaak wordt bijgevuld. Het vraagt alleen iets meer contacttijd met het schoeisel en het is niet zichtbaar wanneer het product niet meer actief is.

Cleaning dunlop boots with Megades Novo

Experts raden aan:

MS MegaDes VIR is een officieel geregistreerde desinfectiemiddel en ondersteunt bij de preventie en bescherming tegen het Avian Influenza Virus (vogelgriep).

Moeite om (hygiëne)protocollen goed door te voeren?

Met HyCare krijg je een persoonlijke coach die helpt bij het trainen van (nieuw) personeel en het werkbaar maken van protocollen. Zo wordt goede hygiëne vanzelfsprekend op jouw bedrijf.

Veelgestelde vragen over de vogelgriep

Frank Oenes
Adviseur Pluimveehouderij Nederland

Heb je een vraag?

Stel ze aan onze pluimveespecialist via het formulier. We zullen zo snel mogelijk reageren op je bericht.

Continue to store-export-eu.development.store.hycommerce.schippers.cloud?